TRUNG QUỐC THỜI CỔ ĐẠI

Tiến sĩ Joseph Needham, một công ty hóa sinh học và sử gia thao tác làm việc tại Đại học tập Cambridge, Anh, là giữa những nhà khoa học phương Tây đi đầu trong việc công bố những góp phần của trung quốc cổ đại cho sự cải cách và phát triển của nhân loại, ông cảm xúc rất tuyệt hảo với cách thức tiếp cận kỹ thuật và công nghệ của người trung quốc cổ đại, sau chuyến thăm nước này vào thời điểm năm 1942.

Bạn đang xem: Trung quốc thời cổ đại

Sự ái mộ của Needham so với lịch sử, văn hóa truyền thống và ngôn từ Trung Hoa truyền thống cuội nguồn đã địa chỉ ông bắt tay vào một trong những dự án lớn, viết một tập sách tất cả tiêu đề ” khoa học và Văn minh nước trung hoa “. Tập sách bao hàm 27 cuốn, được tạo thành 7 tập, trong các số đó bao hàm không ít khía cạnh của khoa học trung hoa cổ xưa.Trong tập sách này, Joseph Needham đã biểu lộ hàng chục phát minh của trung hoa cổ đại sẽ và đang rất được ứng dụng thoáng rộng ở các non sông phương Tây.

Dưới đó là 24 phát minh sáng tạo mà nền văn minh trung hoa cổ đại, có lịch sử dân tộc 5.000 năm ngoái đã đem về cho nhân loại:

*

1. Rèn sắt

Các vật chứng khảo cổ cho biết kỹ thuật rèn sắt lộ diện và phát triển ở Trung Quốc từ trên đầu thế kỷ lắp thêm 5 TCN vào thời đơn vị Chu (1050 TCN - 256 TCN). Đến thời Xuân Thu Chiến Quốc, nhiều cuộc chiến tranh liên miên đã hình thành một quy trình hưng thịnh đến ngành luyện sắt. Đến thời nhà Hán (202 TCN - 220 SCN), triều đình đã điều hành và kiểm soát ngành rèn sắt này và sau đó đạt mang đến một trình độ chuyên môn điêu luyện về rèn luyện vũ khí với đồ gia dụng.

2. Kỹ thuật đúc đồng

Kỹ thuật đúc đồng đã phát triển trẻ trung và tràn trề sức khỏe ở trung hoa dưới triều đại công ty Thương (1600 - 1046 TCN) cùng nhà Chu (1046 - 256 TCN). Thời đó, đồng đa phần được sử dụng đa phần để chế tạo vũ khí, công cụ, vật dụng và lư bái cúng. Sự khác hoàn toàn ở đây là đồ đồng Trung Quốc khá nổi bật với các hình đụng và hoa văn trang trí lấp lánh hơn tương đối nhiều thiết kế của nhiều quốc gia khác.

3. Gốm sứ

Đồ sứ là một phát minh vĩ đại không giống vào thời trung quốc cổ xưa. Theo những tài liệu ghi chép, đồ dùng sứ xuất hiện thêm lần thứ nhất vào triều đại công ty Thương (1600 TCN - 1046 TCN) và phát triển mạnh vào triều đại đơn vị Đường (618 - 906). Đến thời Tống (906 - 1279), technology sản xuất đồ vật sứ đã đạt đến đỉnh cao về độ tinh xảo, thứ hạng dáng, hoa văn, những loại men và kỹ thuật chế tác. Sản phẩm này kế tiếp đã được thịnh hành khắp thị phần các nước Châu Âu trải qua Con Đường Tơ Lụa huyền thoại.

4. La bàn

La bàn đầu tiên được hotline là "kim chỉ Nam" do bạn Trung Hoa phát minh rất mau chóng từ khoảng chừng thế kỷ 2 TCN đến cố kỷ 1 SCN, ngay trong lúc người ta tìm thấy được tự lực cùng đá nam châm. Người trung hoa xem hướng phía nam là vị trí hướng của vua chúa bắt buộc dùng chữ "chỉ Nam" chớ không dùng chữ chỉ Bắc.

Kim chỉ nam ngày xưa khác la bàn ngày nay. Nó có dáng vẻ một mẫu muỗng giảm ra xuất phát từ 1 miếng nam châm hút thiên nhiên với được bỏ lên một loại đế bằng đồng đã được mài bóng để giảm ma sát. Phần thìa tròn bóng để ở chính giữa đế đồng làm giữa trung tâm thành ra cáng của kim chỉ nam rất có thể quay xung quanh. Sau khi muỗng đứng im (cân bởi tĩnh) cáng muỗng chỉ hướng Nam.

La bàn được vận dụng lần đầu tiên trong nghành nghề Phong Thủy. Đến năm 1.000 SCN, các la bàn mặt hàng hải đã có sử dụng rộng rãi trên những tàu trung hoa để xác định phương hướng. Yêu thương nhân Ả Rập khi sang trung quốc trao đổi sắm sửa có thể vẫn học được cách chế tạo và sử dụng la bàn, rồi sau đó truyền sang những nước phương Tây.

*

5. Dung dịch súng

Đây là phát minh sáng tạo nổi tiếng tốt nhất của người trung quốc cổ đại.Vào khoảng thế kỷ sản phẩm công nghệ VI, các nhà giả Kim thuật (còn gọi là đơn vị Luyện đan, kiêm đạo sĩ, chiêm tinh, chăm tìm tòi, pha chế các dược liệu, hoá chất… ước ao tìm ra phương thuốc “Trường sinh bất tử” nhấc lên Hoàng đế), trong lúc mày mò, vô tình tạo ra thuốc nổ trường đoản cú than củi, diêm tiêu với lưu huỳnh.Hỗn hợp bố chất này cháy rất mạnh, bởi vì vậy tín đồ ta có cách gọi khác hỗn hợp này là “hoả dược”.

Nhưng ghi chép trước tiên mô tả về dung dịch súng xuất hiện thêm vào năm 1044 trong tủ đựng đồ kỹ thuật quân sự chiến lược biên soạn bởi Zeng Goliang và phát minh này đã thành lập và hoạt động từ trước đó. Đầu tiên, người china dùng thuốc súng làm pháo hiệu và pháo hoa trước khi ứng dụng để sản xuất ra các quả lựu đạn thô sơ. Các màn pháo hoa bắt mắt ngày nay mở ra khi nhỏ người nhận biết rằng giả dụ trộn sắt kẽm kim loại vào dung dịch súng, vụ nổ sẽ sở hữu được màu hết sức rực rỡ.

6. Thương hiệu lửa

Người trung hoa đã sản xuất ra tên lửa bằng phương pháp đốt cháy thuốc súng để chế tạo phản lực đề nghị thiết. Theo mọi ghi chép trong lịch sử, vào thời điểm năm 228 thời Tam Quốc, lính tráng nhà Ngụy đã sử dụng những mũi tên thêm đuốc để bảo đảm an toàn thành trần Thương chống lại đông đảo cuộc tấn công của quân Thục Hán trong đợt Bắc phạt thứ hai của Gia cat Lượng.

Đến thời nhà Tống (960-1279), thuốc súng đã được áp dụng nhiều cho việc chế tạo tên lửa. Một cuộn giấy được nhồi dung dịch súng sẽ được gắn vào trong 1 mũi tên và người ta sẽ thực hiện nó để bắn về phía kẻ địch. Được biết, các loại tên lửa cổ điển này cũng tương tự các phiên phiên bản cải tiến của nó đã được sử dụng thoáng rộng trong các hoạt động quân sự và vui chơi giải trí ở Trung Quốc.

7. Địa chấn kế

Theo các ghi chép thời Hậu Hán, năm 132 SCN môt nhà khoa học có tên Trương Hành (78 - 139) đã phát minh sáng tạo ra lắp thêm đo rượu cồn đất thứ nhất với chức năng là xác định phương hướng của trận cồn đất.

Nó tất cả hình dạng một cái bình nặng bằng đồng đúc với 9 nhỏ rồng phía mặt xuống. Ở phía dưới mỗi bé rồng là một trong con ếch đã há miệng. Phía trong bình tất cả một trái lắc, nó sẽ dao động khi có các cơn động đất và tạo nên đòn bẩy hoạt động. Khi đó, các viên đá được giữ trong miệng 9 con rồng sẽ rơi xuống các con ếch phía dưới. Năm 138, công cụ này vẫn phát hiện tại được một trận đụng đất xảy ra tại khoanh vùng Lũng Tây giải pháp nơi kia 1.000 km.

*

8. Đồng hồ nước cơ khí

Chiếc đồng hồ cơ khí trước tiên được chế tạo bởi bên sư độc nhất Hạnh vào năm 725. Nó vận hành bằng phương pháp nhỏ nước có tác dụng quay các bánh răng với hoàn vớ một vòng quay trong đúng 24 giờ. Hàng nghìn năm tiếp đến vào thời Tống, kỹ sư sơn Tụng (1020 - 1101) đã cải tiến và phát triển một chiếc đồng hồ thời trang tinh vi hơn vào năm 1092, trước 200 năm khi đồng hồ thời trang cơ khí được xuất hiện thêm ở Châu Âu.

9. Giấy

Việc phát minh sáng tạo ra giấy gồm một tác động vô thuộc to lớn đối với lịch sử nhân loại. Từ trong những năm 105 SCN đã lộ diện kỹ thuật làm giấy tại china nhưng Thái Luân - một thái giám (50 - 121) đã đổi mới cách có tác dụng giấy dựa vào kỹ thuật làm giấy của phòng Tây Hán thì đây new thật sự là một trong những cách mạng.

Ông sử dụng vỏ cây, dây đay, vải rách… để gia công nguyên liệu cống phẩm này. Một số loại giấy này trong số sách cổ call là “Giấy tước hầu Thái”. Tiếp nối kỹ thuật làm giấy cao cấp của ông đã truyền rộng sang khu vực Trung Á và viral ra toàn nhân loại thông qua “con con đường tơ lụa”.

10. Tiền giấy

Những tờ tiền giấy thứ nhất đã được sáng tạo bởi người trung quốc cổ đại vào thời điểm cuối thế kỷ 8 hoặc đầu thế kỷ 9. Lúc đầu chúng được thực hiện như một loại chi phiếu ghi nợ hoặc thảo luận cá nhân. Một yêu đương nhân gởi tiền và cảm nhận một tờ giấy “chứng thừa nhận trao đổi” mà có thể dùng nhằm đổi lấy đông đảo đồng xu kim loại ở các thành phố khác.

*

11. Nghệ thuật ấn loát trường đoản cú động

Kinh Kim cương cứng được xem như là cuốn sách đầu tiên được in trên giấy tờ với kích thước thông thường. Theo các tư liệu, cuốn sách này được in vào năm 868 SCN, vào thời công ty Đường. Tại thời gian đó, hình thức in khắc gỗ, xuất phát điểm từ Trung Quốc, đang vô cùng phổ biến, bởi vì nó giúp đơn giản và dễ dàng hóa việc phổ cập các khiếp sách tôn giáo.

Tuy nhiên, kỹ thuật in dán này cực kỳ tốn kém với mất tương đối nhiều thời gian nhằm thực hiện cũng như đòi hỏi bàn tay khôn khéo của bạn nghệ nhân.Trong quy trình in ấn, đầu tiên, mực sẽ được phết lên bề mặt các cam kết tự được va khắc bên trên gỗ. Sau thời điểm in, hình ảnh đảo ngược của khúc gỗ sẽ tiến hành lưu lốt trên mặt phẳng giấy. Mỗi cục gỗ đơn rất có thể sản xuất ra khoảng 20.000 ấn bản.

Đến thời bên Tống (960 -1279), một nghệ nhân mang tên Tất Thăng (990 - 1051) đã sáng chế ra chữ tách (hoạt tự) giúp vấn đề in ấn trở nên hối hả và thuận tiện hơn.Đầu tiên, ông khắc từng chữ một lên đất sét rồi đem nung cứng bên trên lửa. Số đông mảnh hoạt tự bao gồm khắc chữ này tiếp nối sẽ được gắn thêm lên một tấm bảng sắt để sản xuất thành một văn bản. Sau đó, tấm bảng này sẽ được tháo rời để mang các ký kết tự đất nung ra dùng lại.

Kỹ thuật này tiếp nối được truyền rộng lớn ra nhiều nước như Triều Tiên, Nhật Bản, rồi thông qua người Mông truyền thống cổ truyền sang những nước phương Tây. Sự ra đời của chuyên môn ấn loát hoạt tự đã tăng nhanh tốc độ giao lưu, trở nên tân tiến văn hóa giữa các nước trên cầm cố giới, do đó hoàn toàn có thể coi đấy là một phát minh lớn của Trung Quốc so với thế giới.

12. Thuật châm cứu

Căn cứ theo cuốn “Hoàng đế Nội kinh” của Trung Quốc, châm cứu đã được sử dụng rộng thoải mái như một phương thức trị liệu ở non sông này từ vô cùng lâu, thậm chí trước lúc được ghi chép trong sách vở. Ngoài ra, không hề ít loại kim châm cứu đã được phát hiện tại trong lăng mộ của Trung tô Tĩnh vương - giữ Thắng; ông mất vào mức 200 năm TCN. Đây là bằng chứng rõ ràng cho biết thêm châm cứu vớt đã được áp dụng ở trung quốc hơn 2 nghìn năm trước. Đến cố kỷ 16, châm cứu bắt đầu được truyền bá rộng thoải mái sang Châu Âu.

Mặc cho dù đã thành lập cách trên đây khá thọ nhưng cho đến ngày ni thuật châm cứu china vẫn không thể mất đi giá bán trị, thậm chí còn càng ngày càng được mọi bạn trên quả đât tin dùng.

13. Xe chim cút kít

Nghe dường như khá bi thảm cười và cực nhọc tin mà lại vào thời khắc mà lao đụng vẫn dựa những vào sức bạn thì đây là một phát minh vĩ đại. Một vị tướng thời Hán có tên Jugo Liang đang nghĩ ra mẫu xe này nhưng mà 1.000 năm sau người Châu Âu mới làm được điều tương tự. Ban đầu, xe cút kít được dùng trong vận động quân sự. Fan Trung Quốc nhận thấy ưu ráng của nó cùng họ giữ bí mật phát minh này trong hàng chũm kỷ.

*

14. Rượu

Trước đây, người ta tin rằng khoảng vào đầu thế kỷ thứ 3 TCN, người trung hoa đã nghĩ về ra biện pháp chế biến các thực phẩm như đậu nành và giấm áp dụng kỹ thuật lên men tuyệt chưng cất. Không lâu sau đó, rượu ra đời.

Bằng chứng bảo đảm nhất là vào thời điểm năm 2013, một mảnh gốm bao gồm niên đại 9.000 năm tuổi đã làm được phát hiện tại ở tỉnh giấc Hà Nam, Trung Quốc cho thấy thêm sự xuất hiện của rượu sớm rộng 1.000 năm so với dự đoán ban sơ rằng những cư dân của bán đảo Ả Rập được mang đến là những người ủ rượu trước tiên trên cụ giới.

Vào thời đó rượu hay được áp dụng như một trang bị phầm thờ tế Trời Đất hay cha ông vào thời nước trung hoa cổ đại. Những nghiên cứu cho thấy thêm bia với hàm lượng cồn trường đoản cú 4-5% đã được tiêu thụ rộng rãi vào thời kia và thậm chí là còn được đề cập đến trong các văn tự xung khắc trên miếng xương tiên tri tự triều đại công ty Thương (1.600 TCN - 1.046 TCN).

15. Mì Ống

Có lẽ du khách sẽ nhận định rằng mì ống do tín đồ Ý suy nghĩ ra tuy nhiên không, sự thực là người trung hoa cổ đại đã sáng tạo ra món ăn này từ 4.000 năm trước.Họ quá qua toàn bộ cơ thể Ý hay người Ả Rập tới 2.000 năm trong bài toán này.

Vào năm 2006, những nhà khảo cổ học tìm thấy một chén mì 4000 năm tuổi ở ngay gần Tây Tạng nằm sâu 3m dưới lòng đất. Đó là loại mì cổ nhất nhân loại được search thấy, nó được thiết kế bằng hai một số loại hạt kê và cả hai đều đã làm được trồng tại trung hoa khoảng 7.000 năm nay. Ngày nay, người china vẫn cần sử dụng chúng để triển khai ra những sợi mì.

16. Thêm vào trà

Theo truyền thuyết, trà được phát hiện tại lần trước tiên bởi Thần Nông - ông tổ của ngành nông nghiệp china cổ đại vào mức năm 2.737 TCN. Vào thời nhà Đường (618 - 907) trà đang trở thành một thức uống phổ cập trong đều tầng lớp thôn hội. Cuốn “Trà Kinh” được viết do Lục Vũ vào triều đại đơn vị Đường đã giải thích các phương thức pha trà, thưởng trà cũng như cụ thể về những loại trà khác nhau. Cuốn sách này được coi là tư liệu chuyên khảo trước tiên trên quả đât về trà.

Và cây trà lớn nhất và cổ độc nhất vô nhị trên thế giới tọa lạc ở Lâm Thương, trung quốc với niên đại khoảng tầm 3.200 năm tuổi. Ở giang sơn này, trà không những đơn thuần là một thứ đồ uống mang tính phổ thông mà đặc biệt quan trọng hơn nó còn diễn đạt một nét đặc thù của văn hóa truyền thống dân tộc.

*

17.Diều

Chiếc diều đầu tiên đã được sản xuất vào khoảng 3000 năm ngoái đây bởi người trung quốc cổ đại.

Vào gắng kỷ máy 4 trước Công nguyên, Lỗ Ban cùng Mặc Tử đang chế ra các con diều mang những thiết kế cánh chim một biện pháp riêng rẽ. Cảm giác của hai ông đã nhanh lẹ được người khác đón nhận. Phiên bản diều đầu tiên được làm bằng gỗ, hotline là Muyuan (diều gỗ). Vào thời kỳ đầu diều được áp dụng chủ yếu cho những mục đích quân sự chiến lược như gửi tin nhắn nhắn, có thuốc nổ tiến công pháo đài địch, đo khoảng tầm cách, mức độ gió với ra hiệu.

Theo thời gian, diều dần dần được cách tân và phát triển trở thành một mặt hàng chơi được ái mộ trên toàn nỗ lực giới, đặc biệt là ở Việt Nam.

18. Tàu lượn

Đây là phát minh lấy từ phát minh là diều. Khoảng chừng 800 năm sau khi diều ra đời, người china đã thành công trong việc tạo nên các cánh diều đủ mập và có làm nên khí rượu cồn học cân xứng để chở những vật nặng tương đương con người. Chỉ nên vấn đề thời gian trước lúc ai đó ra quyết định thử vứt đi dây diều cùng buộc bản thân vào đó.

Lịch sử khắc ghi rằng tất cả một tín đồ đã bay tới 2 dặm với hạ cánh an toàn, tuy vậy không phải ai cũng có suôn sẻ như thế. Những “chuyến bay” của người trung quốc sớm hơn bạn Châu Âu cho tới trên 1.300 năm.

19. Tơ lụa

Nghề dệt lụa xuất hiện thứ nhất ở Trung Quốc hoàn toàn có thể từ khôn cùng sớm khoảng tầm năm 6.000 TCN. Ban đầu, chỉ gồm vua mới được dùng hoặc ban tặng cho người khác; mặc dù nhiên sau đó thì lụa từ từ được những tầng lớp làng mạc hội ở trung quốc dùng rồi lăn ra đến các vùng không giống của châu Á. Lụa lập cập trở thành một trang bị hàng cao cấp ở đa số nơi cơ mà thương nhân tín đồ Hoa để chân tới, bởi nó bền và có vẻ như đẹp óng ánh. Yêu cầu về lụa thì vô kể và nó trở nên một ngành yêu quý nghiệp xuyên quốc gia. Mon 7/2007, những nhà khảo cổ sẽ phát hiện ra đông đảo mẫu vải vóc lụa được dệt với nhuộm một bí quyết tinh xảo trong một ngôi chiêu tập ở tỉnh Giang Tây có từ đời bên Đông Chu (Eastern Zhou Dynasty), cách đây khoảng 2.500 năm.

Bằng chứng trước tiên về việc giao thương mua bán tơ lụa là bài toán phát hiện tua tơ trong tóc của một xác ướp Ai Cập. Lụa đang được đưa đến tiểu châu lục Ấn Độ, Trung Đông, Châu Âu với Bắc Phi trải qua con con đường tơ lụa nổi tiếng.

Các vị vua china đã nỗ lực giữ kín đáo nghề nuôi tằm nhằm mục tiêu giữ cố kỉnh độc quyền của bạn Trung Hoa. Mặc dù nhiên, bạn Triều Tiên đang học được nghề này vào tầm khoảng năm 200 TCN, sau đó là người Khotan cổ vào khoảng nửa đầu thế kỷ 1 CN. Và tín đồ Ấn Độ khoảng tầm năm 300 CN.

*

20. Nĩa

Khi kể đến thìa nĩa, tín đồ ta hoàn toàn có thể nghĩ ngay lập tức đến nhà hàng phương Tây. Nhưng đều phát hiện từ lần khai quật gần đây tại ngôi mộ của Tần Thủy Hoàng (259 TCN - 210 TCN), hoàng đế trước tiên của Trung Quốc, lại cho thấy người china đã chế tạo ra các chiếc nĩa với vẻ bên ngoài dáng văn minh từ hàng trăm ngàn năm trước.

Trả lời cho câu hỏi tại sao người china ngày nay không còn sử dụng nĩa mà lại dùng đũa. Có ý kiến cho rằng, trước đây vào thời bên Thương khoảng tầm 4.000 năm trước, giới quý tộc trung hoa cổ đại chọn sử dụng nĩa vào bữa ăn.

Nhưng sau này, khi dân sinh dần gia tăng, yêu cầu sử dụng tiết kiệm tài nguyên khiến cho việc chuẩn bị bữa ăn gấp rút mà ko tốn nhiều nguyên liệu trở nên rất là cấp thiết. Vì chưng đó, nhằm nấu nướng cấp tốc hơn, người trung quốc xưa đã cắt trước thịt/rau thành các miếng nhỏ. Việc này khiến dao/nĩa trở nên không hề cần thiết, và chúng dần được sửa chữa thay thế bằng một dụng cụ tiện dụng hơn - đũa tre. Kể từ đó, người trung hoa chuyển từ bỏ dao nĩa sang đùng đũa trong các bữa ăn hàng ngày.

21. Vẻ ngoài gieo hạt

Công chũm gieo hạt là một trong những thiết bị góp gieo hạt xuống khu đất với độ sâu đồng hầu như rồi che phủ bằng đất. Nếu không tồn tại công nuốm này, những người nông dân sẽ nên gieo hạt bằng tay, dẫn tới tình trạng lãng phí và sinh trưởng ko đồng đều. Theo ghi chép, trang bị gieo phân tử đã bắt đầu được những người dân nông dân china sử dụng từ cố kỉnh kỷ thứ hai TCN. Thiết bị này đã giúp các bước đồng áng trở nên tiện lợi hơn và nâng cao đáng đề cập sản lượng cây trồng.

22. Thứ gieo hạt

Những fan nông dân Trung Quốc bước đầu sử dụng lắp thêm gieo phân tử từ rứa kỷ thứ 2 TCN. Sản phẩm công nghệ này giúp cho các bước trở nên thuận lợi hơn và nâng cấp sản lượng cũng như chất lượng nông sản sinh sống Trung Quốc.

23. Bàn chải tiến công răng (năm 1498)

Chiếc bàn chải thứ nhất ở china (năm 1498) được chế tạo bằng cách sử dụng lông con ngữa thô, xương hoặc tre.

*

24. Ô dù (1.700 năm trước)

Việc phát minh sáng tạo ra ô dù rất có thể được truy nguồn về thừa khứ 3.500 năm kia đây tại Trung Quốc. Theo truyền thuyết, Lỗ bản – một fan thợ mộc đã chế tạo ra dòng dù sau khi nhìn thấy phần đông đứa trẻ lấy lá sen để đậy mưa. Chiếc dù vị ông chế tạo có một cái khung mềm dẻo và được khóa lên trên bằng một tấm vải.

Xem thêm: Cách Khắc Phục Facebook Báo Lỗi Phần Mềm Độc Hại Trên Facebook Messenger

Trên đây là những dẫn chứng xác thực cho thấy trí tuệ rất phàm và kỹ năng sáng tạo nên của người xưa lớn như thế nào. Chúng ta thường từ hào rằng khoa học - kỹ thuật bây giờ phát triển như vậy nào, thành quả cao ra làm sao nhưng có nhiều thứ còn nếu như không nhờ những phát minh sáng tạo cổ đại thì chưa chắc chắn chúng đã lộ diện trong cuộc sống hiện nay.

Nếu du khách là người yêu thích vùng đất trung quốc và muốn mày mò nhiều hơn vậy thì hãy thực hiện ngay một chuyến du kế hoạch Trung Quốc cùng người bạn đồng hành Viet Viet Tourism nhé!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *